Trong báo cáo chiến lược quý I, Công ty chứng khoán Bảo Việt (BVSC) nhận định, nếu dịch Covid-19 tại Việt Nam được khống chế giữa quý II, việc giãn cách xã hôi được nới lỏng trở lại vào đầu tháng 5, các động thái hỗ trợ từ chính sách tiền tệ hiện nay là đủ.

Tuy nhiên, chuẩn bị cho một kịch bản tồi tệ nhất khi dịch bệnh có diễn biến phức tạp trong nửa cuối năm, khả năng Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giảm thêm lãi suất điều hành 0,25-0,5 điểm %. Nguyên nhân là tình trạng của các doanh nghiệp có thể yếu hơn so với dự tính.

 

Tương tự, SSI Reseach cũng từ đề cập về khả năng này trong một báo cáo mới đây. "Để hỗ trợ các ngân hàng thương mại giảm lãi suất, rất có thể Ngân hàng Nhà nước sẽ giảm tiếp lãi suất điều hành trong thời gian tới", báo cáo viết.

Trước đó, ngày 16/3, Ngân hàng Nhà nước đã có đợt hạ trần lãi suất huy động và một loạt lãi suất điều hành nhằm giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch.

Theo đó, lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu, cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn giảm 0,5-1 điểm %. Đồng thời, trần tiền gửi dưới 1 tháng cũng giảm từ 0,8% xuống 0,5% một năm, tiết kiệm từ 1 tháng đến dưới 6 tháng giảm từ 5% xuống 4,75% một năm.

Ước tính có khoảng 2 triệu tỷ đồng dư nợ bị ảnh hưởng bởi Covid-19, tương đương 23% tổng dư nợ. Trong đó, thông qua các gói hỗ trợ, các nhà băng đã giảm lãi suất cho vay từ 0,5-2 điểm % với các khoản vay mới và khoản vay hiện hữu.

Dù việc cắt giảm các mức lãi suất điều hành của NHNN sẽ hỗ trợ nền kinh tế phục hồi, song theo các chuyên gia, động thái này chưa thể kéo ngay lãi suất cho vay giảm thêm bởi 3 nguyên nhân chính.

Đầu tiên, các mức lãi suất điều hành chủ yếu được dùng để hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD. Đáng nói, hiện thanh khoản của hệ thống ngân hàng đang rất dồi dào nên nhu cầu vay NHNN của các TCTD là không lớn.

Thứ hai, NHNN bơm ra nguồn vốn đều có kỳ hạn rất ngắn nên các TCTD cũng không thể dùng để cho vay được. Thay vào đó, các tổ chức này sử dụng nguồn vốn cho vay của các nhà băng chủ yếu được hình thành từ nguồn tiền gửi của dân cư và tổ chức kinh tế.

Thứ ba, NHNN mới chỉ giảm trần lãi suất huy động các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng, với mức giảm chỉ từ 0,3%-0,5%, trong khi lãi suất huy động các kỳ hạn trên 6 tháng vẫn đang neo cao, thậm chí trên 8%/năm.

Lãi suất huy động chưa giảm thì lãi vay cũng khó giảm sâu hơn được, nhất là khi các ngân hàng cũng đã cắt giảm khá mạnh lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp, khiến NIM bị thu hẹp đáng kể.

Cũng giống như nhiều nước, chính sách tiền tệ của Việt Nam sẽ cắt giảm các loại lãi suất điều hành nhằm định hướng giảm lãi suất cho vay các doanh nghiệp.

Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cũng đề nghị cơ cấu lại thời hạn trả nợ; miễn, giảm lãi; giữ nguyên nhóm nợ với khách hàng chịu ảnh hưởng do Covid-19.

Cùng với lạm phát hạ nhiệt dần, lãi suất huy động có thể sẽ giảm thêm 0,3-0,5 điểm %. Các ngân hàng thương mại có thể thu xếp thêm các gói tín dụng giảm lãi suất cho vay 0,5-1 điểm % cho các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giảm lãi, phí cho các doanh nghiệp cũng được kéo dài thêm.

Các chuyên gia đánh giá, yêu cầu này chủ yếu có ý nghĩa tạo hành lang pháp lý để các ngân hàng thương mại thực hiện cơ cấu lại nợ, giảm phí lãi cho các doanh nghiệp chứ cơ quan quản lý không trực tiếp tác động hỗ trợ thị trường.

Trong ngắn hạn, quyền quyết định hỗ trợ hoàn toàn thuộc về các ngân hàng nên mức hỗ trợ sẽ không đồng đều và tùy thuộc vào sự đánh giá của từng nhà băng.